ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ


ΤΡΟΠΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΟ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ


 

Φαίνεται ότι ο βελονισμός, με ή χωρίς ηλεκτρική διέγερση, μεταφέρει τα ερεθίσματά του στα ειδικά όργανα, μέσω του Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος και σε ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου και σε άλλους ιστούς, με αποτέλεσμα να προκληθεί έκκριση ενδορφινών. Η αύξηση των ενδογενών οπιοειδών ( ενδορφινών) εξηγεί πώς είναι δυνατόν ο βελονισμός να ανακουφίζει από τον πόνο, την κατάθλιψη και τις αλλεργίες. Παρ’ όλ’ αυτά, δεν εξηγεί πώς είναι δυνατόν να ανακουφίζει σε παρέσεις ή σε νευροαισθητικές δυσλειτουργίες.

 

Η ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΠΟΥ ΕΠΙΤΥΓΧΑΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟ


 

Σε πολλά πειράματα όπως του Ernst και Lee, του  Matsumoto και Ambruso που έγιναν σε ανθρώπους και σε ζώα, έχει αποδειχθεί ότι ο βελονισμός προκαλεί ελάττωση του πόνου, ή ακόμη και αναλγησία. Γενικά, η αναλγητική δράση του βελονισμού είναι αποδεκτή από τους επιστήμονες. Έτσι στα περισσότερα από τα πειράματα παρατήρησαν μετά από το βελονισμό μια αύξηση του ουδού του πόνου. Ουδό του πόνου, ως γνωστό, ονομάζουμε το ελάχιστο ερέθισμα που μπορεί να γίνει αντιληπτό ως πόνος. Σε πειράματα που έγιναν σε κουνέλια στα οποία είχε γίνει ερεθιστική ένεση στο πόδι τους και έτσι προκλήθηκε πειραματική αρθρίτιδα, αποδείχθηκε ότι ο βελονισμός ελάττωσε: 1) τον πόνο, 2) το οίδημα και 3) τη θερμοκρασία τοπικά της άρθρωσης. Δηλαδή ο βελονισμός εκτός από την αναλγητική έχει και αντιφλεγμονώδη δράση.

 

 ΕΝΔΟΓΕΝΗ ΟΠΙΟΕΙΔΗ


 

Από το 1975 υπάρχουν αξιοσημείωτες αποδείξεις ότι ο βελονισμός προκαλεί έκλυση εγκεφαλινών και ενδορφινών από το νευρικό σύστημα. Οι αναλγητικές αυτές ουσίες υπάρχουν φυσιολογικά στον ανθρώπινο οργανισμό. Το γεγονός αυτό είναι δυνατό να ερμηνεύσει την αναλγητική επίδραση του βελονισμού στη χειρουργική. Μπορεί επίσης να ερμηνεύσει το λόγο της ανακούφισης που επιφέρει ο βελονισμός σε ασθενείς με άσθμα ή κατάθλιψη.

Οι ουσίες αυτές είναι πεπτίδια, γι’αυτό ονομάζονται και οπιοειδή πεπτίδια. Υπάρχουν τουλάχιστον τρεις κατηγορίες οπιοειδών πεπτιδίων στο σώμα μας, που είναι οι εγκεφαλίνες, οι ενδορφίνες και οι δυνορφίνες, οι οποίες υπάρχουν στον εγκέφαλο, στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, στην υπόφυση, στα επινεφρίδια, στο γαστρεντερικό σωλήνα και στο αίμα. Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν πολλά πεπτίδια με διαφορετική χημική σύσταση, που όμως έχουν δράση ανάλογη με αυτή των οπιοειδών. Οι ουσίες αυτές ανακαλύφθηκαν μετά την παρατήρηση ότι στο σώμα υπάρχουν υποδοχείς μορφίνης, που μπορούν να απενεργοποιηθούν από τους ανταγωνιστές των ναρκωτικών, την ναλοξόνη και τη ναλτρεξόνη. Οι ερευνητές θεώρησαν ότι εφόσον στο σώμα υπάρχουν υποδοχείς μορφίνης, τότε αυτό θα πρέπει να είναι ικανό να παράγει ενδογενή συμπλέγματα με δράση ανάλογη με αυτή των μορφινών. Υπάρχουν επίσης και τρεις τουλάχιστον κατηγορίες υποδοχέων οι κ (kappa), οι μ (mu) και δ (delta).  Με κάθε ένα υποδοχέα τα οπιοειδή έχουν διαφορετική δέσμευση.

Με τον απλό βελονισμό ή με απλή πίεση των σημείων του βελονισμού ή και ιδιαίτερα με τον ηλεκτροβελονισμό παρατηρείται αύξηση του επιπέδου των ενδορφινών στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, αλλά και σε άλλα μέρη του σώματος.

Μελέτη του βελονισμού με τη βοήθεια νέων απεικονιστικών τεχνικών του εγκεφάλου.

Σε τελευταίες μελέτες σχετικά με το αποτέλεσμα του βελονισμού στην διέγερση του εγκεφάλου με τη βοήθεια της λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας (functional Magnetic resonance imaging – fMRI) και της τομογραφίας με εκπομπή ποζιτρονίων (position emission tomography – PET) διαπιστώθηκαν τα εξής: μεγάλες και συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου ενεργοποιούνται και απενεργοποιούνται, όταν εφαρμόζεται ο παραδοσιακός κινέζικος βελονισμός σε ορισμένα σημεία βελονισμού στον άνθρωπο και στα ζώα.

Έτσι π.χ. σημεία βελονισμού που έχουν σχέση με την ακοή και την όραση διεγείρουν ακουστικές και οπτικές περιοχές του εγκεφάλου αντίστοιχα. Οι Alavi και Cho ήταν από τους πρώτους ερευνητές που δημοσίευσαν τις πρώτες σχετικές μελέτες.

Ο πόνος κατέχει μια πολύπλοκο περιοχή – μήτρα αντίληψης στον εγκέφαλο. Ο βελονισμός επιδρά σαφώς επάνω σε αυτή την περιοχή – μήτρα με ειδικό ή μη ειδικό τρόπο που έχει άμεση σχέση με τα κλινικά αποτελέσματα καθώς και με την αναμενόμενη ανακούφιση από τον πόνο. Το ενδιαφέρον για αυτές τις τεχνικές για την έρευνα του βελονισμού ξεκίνησε περίπου το 1995.

 

Η ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ ΣΕ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ DNIC


 

Η εφαρμογή ενός επώδυνου ερεθίσματος σε ένα σημείο του σώματος επιφέρει ελάττωση ενός πόνου που προϋπήρχε σε ένα άλλο σημείο του σώματος (θεωρία DNIC). Δεν συμβαίνει αυτό επειδή αποσπάται η προσοχή από τον ένα πόνο σε άλλο, αλλά επειδή κινητοποιούνται ορισμένοι νευρικοί ενδογενείς μηχανισμοί αναλγησίας. Οι τελευταίοι υπάρχουν στο νωτιαίο μυελό και είναι διαφορετικοί από αυτούς που αναφέρει η «θεωρία της πύλης».

Η θεωρία DNIC ενισχύεται από πειράματα σε ανθρώπους και ζώα. Είναι αξιοπρόσεκτο ότι δεν έχει σημασία σε ποιο σημείο θα έχουμε το δεύτερο ερέθισμα το οποίο θα καταστείλει το πρώτο ερέθισμα.

 

ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ GATE- CONTROL (ΘΕΩΡΙΑ ΠΥΛΗΣ ΕΙΣΟΔΟΥ)


 

Πρόσφατες εργασίες από ινστιτούτα έρευνας του βελονισμού και από νευροφυσιολογικά εργαστήρια δείχνουν ότι η θεραπεία με τον βελονισμό έχει άμεση σχέση με τα σωματοαισθητικά νεύρα και το Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα. Μια βελόνα που εισάγεται σε ένα αυστηρά επιλεγμένο σημειο βελονισμού είναι δυνατόν να ελαττώσει τον πόνο σε μια συγκεκριμένη περιοχή, όπως μια τοπική ένεση με προκαϊνη, ή με άλλο τοπικό αναισθητικό φάρμακο, αναστέλλοντας, δηλαδή «μπλοκλαροντας», τη μετάδοση ερεθισμάτων στα σωματοαισθητικά νεύρα.

Μια εξήγηση του μηχανισμού του αναλγητικού αποτελέσματος του βελονισμού είναι ότι τα ερεθίσματα, τα οποία στέλνονται, μεταβιβάζονται στα αντίστοιχα νεύρα τα υπεύθυνα για την αίσθηση της αφής, με αποτέλεσμα να αναστέλλεται η αίσθηση του πόνου, που μεταβιβάζεται μέσω των νευρικών ινών του. Αυτές οι λεπτές εμύελες ίνες είναι οι ελεύθερες νευρικές απολήξεις οι οποίες μεταφέρουν την αίσθηση του πόνου στον εγκέφαλο. Ο βελονισμός είναι δυνατόν να διεγείρει νευρικές ίνες ή σωματοαισθητικούς υποδοχείς της περιοχής.

Οι Wall και  Mellzack  το 1972, παρουσίασαν μια θεωρία στην προσπάθεια τους να ερμηνεύσουν το φαινόμενο του πόνου.

Ο βελονισμός δρα, με αποτέλεσμα το κλείσιμο της πύλης του πόνου και τη μη μετάδοση ερεθισμάτων προς το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα.

Η θεωρία της πύλης ( Gate – Control) εξηγεί πώς ο βελονισμός μπορεί να προκαλέσει αναλγησία, ακόμη και σε ορισμένες εγχειρήσεις.

 

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΑΥΤΟΝΟΜΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ


 

Σε πολλές έρευνες για την εξήγηση του πιθανού μηχανισμού του βελονισμού, πάρα πολλοί ερευνητές ανάμεσα στους οποίους και ο Lonir, έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο βελονισμός δρα στο ανθρώπινο σώμα επηρεάζοντας ιδιαίτερα το Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα.

Ως γνωστό στο ανθρώπινο σώμα υπάρχουν τριών ειδών μυικές ίνες: α. οι γραμμώτές, β. οι λείες και γ. οι καρδιακές, οι οποίες έχουν διαφορετικά λειτουργία και διαφορετικές ηλεκτρικές ιδιότητες. Τα γενικά χαρακτηριστικά όλων των μυικών ινών έχουν ορισμένα κοινά με αυτά των νευρικών κυττάρων, διότι η μετακίνηση ιόντων εκατέρωθεν της κυτταρικής μεμβράνης προκαλεί ηλεκτρικά δυναμικά και στις δύο περιπτώσεις. Τα μυικά κύτταρα, όπως και τα νευρικά μπορούν να διεγερθούν από μηχανικά, ηλεκτρικά και χημικά ερεθίσματα, όπως αυτού του βελονισμού. Ο βελονισμός πιθανώς να επιδρά στη μετάδοση νευρικών ερεθισμάτων μέσω του αυτόνομου νευρικού συστήματος.

Η ισορροπία κατανομής ιόντων μέσα και έξω από τις λείες μυικές ίνες είναι ουσιώδους σημασίας για τη διατήρηση των φυσικών λειτουργιών των σπλάχνων. Ο βελονισμός έχει την ικανότητα να προκαλέσει μεταβολές στο ηλεκτρικό δυναμικό της κυτταρικής μεμβράνης, επαναφέροντας την ισορροπία όταν αυτή έχει ανατραπεί από εσωτερικού ή εξωτερικούς παράγοντες, π.χ. επηρεάζοντας τη δραστηριότητα του πεπτικού συστήματος με την πρόκληση αλλαγών του δυναμικού των μυικών μεμβρανών.

ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟ


 

Η επιστημονική διερεύνηση της δράσης του βελονισμού είχε ως επακόλουθο την δημοσίευση περισσοτέρων των 600 ερευνητικές μελέτες. Δεν υφίσταται πλέον καμία αμφισβήτηση ως προς τη δράση του βελονισμού. Μία από τις πιο τεκμηριωμένες μελέτες σχετικά με τη νευροφυσιολογική δράση του βελονισμού είναι αυτή του B. Pomeranz.

Σύμφωνα με τον διάσημο Καναδό νευροφυσιολόγο B. Pomeranz,η αναλγητική δράση του βελονισμού είναι εμφανής σε τρία διαφορετικά επίπεδα δράσης, όπως αναφέρεται στο σχήμα που ακολουθεί.

Δηλαδή ο βελονισμός ενεργοποιεί ένα ενδογενές σύστημα ελέγχου του πόνου σε τρία επίπεδα.

1.Σε επίπεδο του νωτιαίου μυελού, όπου γίνεται νευροτομιακή αναστολή των ερεθισμάτων του πόνου, από μη επώδυνα ερεθίσματα προς στις μυικές ατράκτους τύπου ένα και δύο και τα οποία προέρχονται από τις βελόνες του βελονισμού . Οι νευροδιαβιβαστές εδώ είναι εγκεφαλίνη και δυνορφίνη.

2. Με τον βελονισμό επέρχεται μία κατιούσα ανασταλτική νευρική ώση, προς τα οπίσθια κέρατα του νωτιαίου μυελού, μέσω της περιυδραγώειας φαιάς ουσίας και των πυρήνων ραφής. Οι νευροδιαβιβαστικές ουσίες εδώ είναι η σεροτονίνη και η νοραδρναλίνη.

3. Οι βελόνες του βελονισμού μεταβιβάζουν ερεθίσματα και προς τον υποθάλαμο, με αποτέλεσμα έκρυση β-ενδορφινών.

Εικονα

ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ TRIGGER POINT


 

Γενικά, Trigger Points ονομάζονται τα αλγεινά στην πίεση του σώματος. Η συνήθης αιτία ενεργοποίησης των Trigger Points είναι ένας τραυματισμός επάνω στον αντίστοιχο μυ, που προκαλεί μια φλεγμονώδη αντίδραση και ιστική καταστροφή, με έκλυση ουσιών, όπως βραδυκυνίνη, προσταγλανδίνες, ισταμίνη, σεροτονίνη, ιόντα καλίου, που ενεργοποιούν τις Αδ και C αισθητικές ίνες.

Άλλες αιτίες ενεργοποίησης των Trigger Points είναι:

  • μυϊκή σύσπαση λόγω συγκινησιακής φόρτισης
  • μεγάλη μυϊκή ακινησία
  • υπερβολικό κρύο ή ζέστη
  • υγρασία ή ρεύμα αέρος

 

Η εμφάνιση των trigger points επάνω στους συγκεκριμένους μύες του σώματος δείχνει ότι υπάρχει βράχυνση του συγκεκριμένου μυός. Με την τοποθέτηση βελόνας επάνω στα επώδυνα trigger points των μυώνων επιτυγχάνουμε επιμήκυνση τους με αποτέλεσμα να μειώνεται ο πόνος τοπικά.

 

Η ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ TRIGGER POINTS


Γίνεται με είσοδο βελονών τοπικά με μεγάλη ακρίβεια. Εν τούτοις υπάρχουν ενδείξεις ότι δεν είναι πάντα απαραίτητο να εισάγουμε την βελόνα μέσα στο Trigger Point, αλλά μπορεί η βελόνα να τοποθετηθεί ευκολότερα, ασφαλέστερα και αποτελεσματικά σε ιστούς που βρίσκονται πάνω από αυτό. Η τελευταία τεχνική είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στο θώρακα όπου ο επιφανειακός βελονισμός είναι σίγουρα η ασφαλέστερη τεχνική.

Η αντιμετώπιση των Trigger Points είναι μια επιστημονική τεχνική που συμπληρώνει την θεραπεία με τον παραδοσιακό κινέζικο βελονισμό, αφού μας βοηθά ιδιαίτερα στην εντόπιση επί πλέον σημείων στα οποία και θα μπορέσουμε να τοποθετήσουμε βελόνες. Έτσι με θεραπευτική παρέμβαση επάνω στα Trigger Points  με βελόνες βοηθάμε στην ταχύτερη αντιμετώπιση του μυοσκελετικού πόνου με τον βελονισμό. Σε κάθε συγκεκριμένο μυ εμφανίζονται ορισμένα Trigger Points. Η ανάλυση αυτών εξετάζεται λεπτομερώς σε ειδικά συγγράμματα που ασχολούνται ακριβώς με τον βελονισμό, τον μυοσκελετικό πόνο και τα Trigger Points.

 

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ


Οι ενδορφίνες, οι οποίες έχουν απομονωθεί από τον υποθάλαμο του εγκεφάλου, είναι χημικοί νευροδιαβιβαστές, οι οποίοι αυφάνονται και μετά από βελονισμό. Υπάρχει επίσης η σοβαρή πιθανότητα με το βελονισμό να διεγείρονται οι νευρικές ίνες, οι οποίες έχουν σχέση με τις δραστηριότητες του αμυγδαλοειδούς πυρήνα και του ιππόκαμπου στον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα να αυξάνουν οι μηχανισμοί άμυνας ενάντια στις παθήσεις. Πιθανώς αυτή να είναι μια από τις ερμηνείες για τον τρόπο δράσης του βελονισμού.

 

ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ


Τα συστήματα μεταφοράς ενέργειας στο ανθρώπινο σώμα μοιάζουν να είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους, όπως π.χ. το πεπτικό ή το κυκλοφορικό σύστημα. Ορισμένοι ερευνητές, όπως ο Chu και ο Kassil προσπάθησαν ωστόσο να δείξουν ότι το νευρικό σύστημα είναι η «υλική βάση» του βελονισμού. Η υπόθεση αυτή κρίνεται βάσιμη, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι το νευρικό σύστημα ρυθμίζει όλες τις λειτουργίες του σώματος, συμπεριλαμβανομένων και των εκκρίσεων των ενδοκρινών αδένων και των εγκεφαλικών κυττάρων. Αυτονόητο είναι ότι με τις βελόνες δεν στοχεύονται εξειδικευμένοι νευρικό ιστοί.

Ο βελονισμός προκαλεί δυναμικές, βιοηλεκτρικές αλλαγές στους μονούς φαιούς νευρώνες. Η ανακάλυψη αυτή οδήγησε στη σκέψη ότι οι βιοδυναμικές αλλαγές που προκαλούνται με το βελονισμό είναι ικανές να ελαττώσουν τον πόνο αναχαιτίζοντας μερικές φορές ακόμη και τις νευρικές διεγέρσεις, που προκαλούνται από χειρουργική τομή. Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στη βελόνα και στην νευρική ίνα είναι είτε άμεση είτε έμμεση. Οι νευρικές ίνες διεγείρονται άμεσα με μηχανικό ή ηλεκτρικό ερέθισμα, όπως στον ηλεκροβελονισμό, όπου το ηλεκτρικό ρεύμα περνά μέσω της βελόνης. Έμμεσα η βελόνη επηρεάζει το νευρικό σύστημα μέσω των κυτταρικών υποδοχέων, οι οποίοι  μετατρέπουν την ενέργεια σε νευρικό ερέθισμα που διαδίδεται κατά μήκος του νευρικού δικτύου.

 

ΒΙΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ


Το απλό νευρικό κύτταρο έχει μια βιοηλεκρική διαφορά δυναμικού στην κυτταρική του μεμβράνη, η οποία προκαλείται από μετακίνηση ιόντων κατά μήκος της και ονομάζεται δυναμικό μεμβράνης.

Ο βελονισμός και ιδιαίτερα ο ηλεκτροβελοισμός μπορεί να επηρεάσει το δυναμικό της κυτταρικής μεμβράνης. Οι νευρικές ίνες μπορούν να διεγερθούν από ηλεκτρικά, μηχανικά και χημικά ερεθίσματα. Όταν η ενταση της διέγερσης υπερβαίνει τον ουδό του ερεθίσματος, τότε μεταβάλλεται το δυναμικό της κυτταρικής μεμβράνης και έτσι προάγονται οι νευρικές ώσεις. Αυτό το ηλεκτρικό φαινόμενο συνοδεύεται από χημικές και ιονικές αλλαγές, όπως είσοδος Naκαι έξοδος CI+ στα κύτταρα. Αντικείμενο μελλοντικών ερευνών θα αποτελέσει πιθανότατα η δυνατότητα να επηρεάζει ο βελονισμός ορισμένου από αυτούς τους παράγοντες, που ενέχονται σε αυτές τις βιοηλεκτρικές αλλαγές.

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ


 

Σε πολλές μελέτες έχει αποδεχτεί το αναλγητικό αποτέλεσμα του βελονισμού στο χρόνιο πόνο σε ποσοστό από 55% μέχρι 85% των ασθενών, το οποίο είναι και συγκρίσιμο με τα αποτελέσματα ισχυρών φαρμάκων. Αυτά τα συμπεράσματα βασίζονται σε αποδείξεις που προέρχονται από τις μελέτες του P.Richardson et al. και του C.Vincent et al.

Η μέθοδος των τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων μελετών (Randomised controlled studies – RCS) είναι σήμερα η βασική μέθοδος απόδειξης της χρησιμότητας μιας ιατρικής μεθόδου ή ενός φαρμάκου. Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιήθηκε σε μελέτες με βελονισμό τα τελευταία 22 χρόνια. Η επιλογή όμως της ομάδας placebo  στον βελονισμό ενέχει έντονο πρόβλημα, διότι και η απλή τοποθέτηση βελονών στο σώμα, ακόμη και σε μη βελονιστικά σημεία, αποφέρει αποτέλεσμα.

Έτσι έγιναν συγκρίσεις μεταξύ διαφόρων μελετών με διαφορετικά κριτήρια όπως τα εξής:

Α Ομάδα: μελέτες στις οποίες δεν υπήρχε ομάδα ελέγχου ασθενών για να συγκριθεί με την ομάδα του βελονισμού ή υπήρχε ομάδα ελέγχου στην οποία οι ασθενείς δεν ελάμβαναν καμία θεραπεία.

Β Ομάδα: μελέτες στις οποίες υπήρχε ομάδα ελέγχου στην οποία εφαρμοζόταν επιφανειακός βελονισμός, αλλά σε λάθος θέση ( ψευδής βελονισμός). Η ομάδα του ψευδούς βελονισμού συγκρινόταν με την ομάδα των ασθενών που αντιμετωπίζονταν με πραγματικό βελονισμό.

Γ. Ομάδα: μελέτες στις οποίες υπήρχε ομάδα ελέγχου ( placebo) στην οποία εφαρμοζόταν βελόνες με αυτοκόλλητη ταινία επάνω στο δέρμα. Η ομάδα του placebo – βελονισμού συγκρινόταν με την ομάδα των ασθενών που αντιμετωπίζονταν με πραγματικό βελονισμό. Οι βελόνες εδώ δεν εισέρχονταν στο δέρμα της ομάδας Γ ελέγχου και έτσι δεν θεωρείτο αυτό ψευδής βελονισμός.

Στις ομάδες Β και Γ οι μελέτες ήταν συνήθως απλές τυφλές,  δηλαδή ο ασθενής δεν γνώριζε σχετικά με τον ψευδή ή τον placebo βελονισμό, αλλά γνώριζε ο ιατρός. Αρχικά πίστευαν ότι οι μελέτες στην ομάδα B ήταν παρόμοιες με της ομάδας Γ και ότι ο ψευδής βελονισμός ήταν ένας  καλός έλεγχος για την αντίστοιχη placebo δράση του. Στην πράξη όμως φάνηκε αντίθετα ότι ο ψευδής βελονισμός, όπου δηλαδή οι βελόνες μπαίναν σε λάθος θέση στην ομάδα Β βοηθούσε και εκεί σε ποσοστό από 33% έως 50% στους ασθενείς με χρόνιο πόνο, ενώ στον placebo βελονισμό της ομάδας Γ βοηθούσε σε ποσοστό μόνο 30% έως 35% των ασθενών. Ας σημειωθεί εδώ ότι ο πραγματικός βελονισμός βοηθά συνήθως σε ποσοστό από 55% έως 85% τους ασθενείς.

Έτσι φαίνεται ότι υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ της βοήθειας που προσφέρει ο πραγματικό βελονισμός ( 55%-85%) από την ομάδα placebo (30%-35%).

Σύμφωνα με τους Dowson D. et al. Και Lewith G. et al., η αναλγησία με βελονισμό έχει καλύτερα αποτελέσματα από ότι ο placebo βελονισμός για τους περισσότερους πόνους, εκτός από τις νευραλγίες και τις ημικρανίες, βοηθώντας το 55% έως 85% των ασθενών, ποσοστό το οποίο είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό.

Θα χρειαστούν όμως στο μέλλον μεγαλύτερες σειρές ασυενών για πιο ακριωή προσδιορισμό συμπερασμάτων.

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ


Μετά από ανάλυση κλινικών μελτών σχετικών με τον βελονισμό, ο Pomeranz καταλήγει στο συμπέρασμα ότι με τον βελονισμό η θεραπεία των χρόνιων πόνων είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, βοηθώντας το 55% έως  85% των ασθενών, καθώς επίσης ότι ο βελονισμός είναι δραστικότερος από την εφαρμογή του placebo.

Σύμφωνα με τον Αμερικανικό Οργανισμό Ελέγχου Τροφίμων και Φαρμάκων (American Food and Drug Administration – FDA), αφού εξετάσθηκαν ελεγχόμενες κλινικές μελέτες σχετικές με τον βελονισμό βγήκε το συμπέρασμα ότι ο βελονισμό είναι αποτελεσματικός σε: χρόνιους πόνου, εμετό, ημιπληγία, παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος και σε εθισμό ουσιών.

Επίσης διαπίστωσε ότι ο βελονισμός είναι «μια επιπλέον μέθοδος αποδεκτής εναλλακτική ή συμπληρωματικής θεραπείας στην αντιμετώπιση ορισμένων παθήσεων». Αυτή η ομάδα των επί πλέον παθήσεων είναι οι πονοκέφαλοι, το σύνδρομο του Tennis elbow (επικονδυλίτιδα του αγκώνα), οι οσφυαλγίες, οι ινομυαλγίες, το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, πόνοι περιόδου σε εθισμό ουσιών, βρογχικό άσθμα και τια αποκατάσταση μετά από ημιπληγία.

Στη συνέχεια η επιτροπή των ειδικών της αμερικανικής NIH διαπίστωσε ότι οι ανεπιθύμητες δράσεις του βελονισμού είναι υπερβολικά χαμηλές, μάλιστα πολύ πιο χαμηλές από ότι με συμβατικές θεραπείες. Επίσης η επιτροπή της ΝΙΗ απαίτησε την ανάληψη πληρωμής των εξόδων της εφαρμογής του βελονισμού από τα ασφαλιστικά ταμεία, καθώς επίσης μία συνεχόμενη εκπαίδευση των ιατρών στον βελονισμό, αλλά και τη χορήγηση πιστοποιητικών – διπλωμάτων από Εταιρείες Ιατρικού Βελονισμού, ως κριτήριο για άδεια άσκησης του βελονισμού.

Η νεότερη και πληρέστερη συστηματική μελέτη σχετικά με τα αποτελέσματα του βελονισμού στον χρόνιο πόνο περισσότερης διάρκειας από 3 μήνες, σε 2423 ασθενείς, έγινε μετά από έλεγχο 2 βάσεων ιατρικών δεδομένων, των άρθρων στο “Medline” από το 1966 έως 1999 και από 69 πρακτικά συνεδρίων. Έγινε από του Ezzo J., Bergman B. et al. Στη μεγάλη αυτή μελέτη ανασκόπησης της βιβλιογραφία (review article), όπου από 51 Randomized controlled studies που μελέτησαν, οι 21 εμφάνισαν θετικό αποτέλεσμα από την εφαρμογή του βελονισμού, οι 3 αρνητικό και οι 27 μελέτες δεν κατέληγαν σε ένα συμπέρασμα. Το ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο αυτής της μελέτης είναι ότι υπάρχει απόδειξη ότι ο βελονισμός δρα καλύτερα από ότι αν δεν δοκιμασθεί καμία εφαρμογή θεραπείας. Επίσης αναφέρουν ότι είναι πρόωρη η εκτίμηση για το αν ο βελονισμός είναι πιο αποτελεσματικό από το placebo ή τον ψευδή βελονισμό, επειδή τα περιστατικά της μετανάλυσης ήταν ολιγάριθμα και η ποιότητα των περισσοτέρων μελετών ήταν χαμηλή.

Μία άλλη μεγάλη ανάλυση κλινικών εργασιών σχετικά με την εφαρμογή του βελονισμού σε κεφαλαλγίες ( review article) έγινε από τον Μανία Π. et al. Σε αυτή την μετανάλυση ελέγχθηκαν 27 κλινικές μελέτες, σε 24 από τις οποίες ο βελονισμός είχε θετικό αποτέλεσμα. Οι συγγραφείς καταλήγουν στο ότι : α) υπάρχει ανάγκη προσεκτικής επιλογής της ομάδας placebo, β) απαιτείται εξατομίκευση της μελέτης, γ) υπάρχουν ανεπαρκείς εξηγήσεις στην εκτίμηση του βελονισμού και δ) απαιτείται επί πλέον κλινική έρευνα.

Σε κλινική μελέτη για κεφαλαλγίες ,ημικρανίες, πόνους στην ράχη έχουν δημοσιευθεί πολλές μελέτες. Σε κεφαλαλγίες και σε ημικρανίες η υποκειμενική βελτίωση με τον βελονισμό είναι 55% έως 87% και αναφέρεται στα αποτελέσματα του άρθρου ανασκόπησης ( review) των Richardson and Vincent et al.

Σε μελέτη με χρόνιες γονυαλγίες με τη βοήθεια του βελονισμού υπήρξε μια βελτίωση 48%, σε σύγκριση με τη βελτίωση στην ομάδα placebo με 26%σύμφωνα με τον Molsberger A et. al.

Σε μία άλλη κλινική μελέτη με ωμοβραχίονα περιαρθρίτιδα τα 85% των ασθενών είχε ταχεία βελτίωση με την εφαρμογή βελονισμού σε μελέτη του Pothman R et al.

Σε μελέτες για αναλγησία με βελονισμό κατά τν διάρκεια του τοκετού το 91% των επιτόκων επωφελήθησαν την καλή αναλγητική δράση του βελονισμού σύμφωνα με τον Perata W.

Σε μια άλλη εργασί α με πόνους μυοσκελετικούς, μετατραυματικούς, με περιορισμό κίνησης σε διάφορους μυώνες ή οστά στου σώματος επιτεύχθηκε με τον βελονισμό σημαντική βελτίωση του πόνου, του περιορισμού της κίνησης και επιτάχυνση του χρόνου ίασης, σύμφωνα με τον Rabl v.et al.

Σε έντεκα κλινικές μελέτες που ελέγχθηκαν από το FDA υπήρξαν θετικά αποτελέσματα σε περιπτώσεις βρογχικού άσθματος, με την εφαρμογή του βελονισμού, σύμφωνα με τον Jobst K.

Γενικά από τα αποτελέσματα της διεθνούς βιβλιογραφίας διαπιστώνεται ότι περισσότερες υψηλού επιπέδου μελέτες με θετικά συμπεράσματα για τον βελονισμό ασχολούνται με μυοσκελετικούς πόνους. Αυτό σηματοδοτεί βέβαια και το μελλοντικό χαρακτήρα έρευνας στο βελονισμό.

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥΣΕ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΠΟΝΟΥ – ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ


Στη συνέχεια αναφέρονται ορισμένες επί μέρους μελέτες από συγκεκριμένους μελετητές που δείχνουν τα θετικά αποτελέσματα του βελονισμού σε σύνδρομα πόνου.

Κεφαλαλγίες Hansen and Hansen, 1983
Ημικρανίες Vincent et al., 1989
Οσφυαλγία-ισχιαλγία Coan et al., 1980
Αυχενικοί πόνοι Coan et al., 1982
Οστεοαρθρίτιδα Berman et al., 1999
Ινομυαλγία Deluse et al., 1992
N. Reynault Appiah et al., 1997
Μεθερπητική νευραλγία Rutgers et al., 1988
Μυοσκελετικοί πόνοι Berman BM et al., 1999
Δυσμηνόρροια Helms et al., 1987
Νευραλγία τριδύμου List and Helkimo, 1992

 

Πηγή: Ο βελονισμός – Μια μέθοδος θεραπείας, Βασιλάκος Δημήτριος,

Εκδόσεις Κώδικας, Θεσσαλονίκη 2006